Суперлиганинг 18-турида «Бунёдкор» - «Қўқон-1912» учрашуви бўлиб ўтди. Унда меҳмонлар 0:1 ҳисобида ғалаба қозониб, муҳим уч очкони қўлга киритди.
Беллашувдан кейинги матбуот анжуманида меҳмонлар устози Андрей Шипилов қатнашди.
— Бугунги учрашув шу учта ўйин ичидаги энг оғир баҳс бўлди. Менимча, навбатдаги, тўртинчи ўйин бундан ҳам оғирроқ бўлади. Фақат бир нарсани айтишим мумкин: жамоамга, барча йигитларга, бутун жамоа аъзоларига катта раҳмат. Улар биз айтган барча ғояларни қабул қилишди. Ўйин олдидан улардан барча вазифаларни бажаришларини ва биз учун ижобий натижага эришишларини қатъий сўраган эдик. Яхши гол урдик. Биз тезкор гол уришни мақсад қилган эдик ва бунинг уддасидан чиқдик. Аммо бугун бизга қарши яхши тайёргарлик кўрган, кучли жамоа ўйнади.
Мен учун энг қизиқ жиҳат — италиялик мураббийлар штаби бошқараётган жамоага қарши жисмоний томондан қанча кучимиз етар эканлиги эди. Уйимиздаги ўйинда тахминан 40–45 дақиқа камчиликда ҳаракат қилган эдик. Кейин иккинчи бўлимда таркиблар тенглашди ва гўёки ғалаба қозондик. Аммо ўша учрашувда «Бунёдкор» устунлик қилганди. Бугун эса шуни айтишим мумкинки, «Бунёдкор» бош мураббийи ҳам ўйиндан кейин айтганидек, агар майдон бироз тезроқ бўлганида, биз учун анча қийин бўларди. Натижа қандай бўлишини билмайман. Аммо бугун биз жуда тўғри ва жуда ихчам ҳаракат қилдик. Умуман олганда, иккала бўлимда ҳам итальянча услубда ўйнадик.
Жуда оғир бўлди. Сизлар ҳатто тасаввур ҳам қилмайсиз, қанчалик оғир бўлганини. Чунки биз уйимизда ўйнаган эдик ва ўша ерда вазиятимиз жуда мураккаб эди. Бугунги кунга қадар уйда ўтказган барча турларимизда тўпга эгалик қилиш кўрсаткичимиз атиги 27 фоиз эди. Бугун ҳам жуда оғир бўлди.
Нега? Биринчидан, тикланиш учун бизда бир кун камроқ вақт бор эди. Иккинчидан, бу йигитлар — жуда амбицияли ва ёш футболчилар. Шунинг учун бугун жисмоний томондан жуда қийин бўлди. Уйимиздаги ўйинда ҳаво ҳам дим бўлганди. Бугун объектив нуқтаи назардан айтсам, майдон сифати сабабли ҳимояланиш ҳам, қарши ҳужумларга чиқиш ҳам биз учун осонроқ бўлди. Агар тўпни назорат қилиб ўйласангиз, жуда қийин бўлади, чунки тўп яхши юрмайди, ҳаракат тезлиги ҳам бошқача. Биз бугун бундан унумли фойдаландик. Аммо сиз кўрдингиз: биз деярли ҳимояга ёпилиб олмадик. Шунчаки жуда тўғри ва тартибли ҳаракатландик.
Яна бир бор такрорлайман: ўйин интизоми учун, тактик тузилмани бузмагани учун жамоага раҳмат. Дарвозабонимиздан бироз олдинроқ ўйнашини сўрагандим. У ҳам вазифасини жуда яхши бажарди, ҳаммасини тоза ишлади.
Нимели ҳам жуда катта ҳажмда қора иш қилди. Жуда-жуда катта меҳнат қилди. Алмаштиришларни ҳам амалга оширдик: Маликжонов ҳам ўйинга қўшилди. Маликжонов қисқа вақт ичида тахминан уч-тўртта тўпни олиб қўйди. Егор Кондратюк ҳам майдонга тушди. Умуман, майдонга тушган беш нафар футболчининг барчаси — кимдир беш дақиқа, кимдир етти, яна кимдир ўн дақиқа ўйнаган бўлса ҳам — жуда мулоҳазали ва совуққонлик билан ҳаракат қилди. Уларнинг барчасига ҳам катта раҳмат айтаман.
Умуман олганда, бутун жамоага айтдим: интизом учун раҳмат.
— Истеъфога чиқарилишингиз ҳақида гап-сўзлар тарқалган эди. Бунга муносабатингиз қандай?
— Суҳбатимиз шундай кечганди. Менинг тушунишимча, мураббий бирор жамоага келганда, агар натижа бўлмаса ва у виждонли бўлса, жамоани қийин аҳволга туширишни истамаса, тегишли хулоса чиқариши керак.
Бу ҳис-туйғуга берилган ҳолда айтилган гап эмасди. Бу мутлақо нормал фикрлар эди. Мен айтдимки, агар раҳбарият шундай қарор зарур, деб ҳисобласа... Чунки ўша пайтда натижаларимиз жуда яхши эмасди. Тўртта учрашувда бирорта ҳам очко олмаган эдик. Шунинг учун қандайдир чора кўриш кераклигини мен реал тушуниб турган эдим. Шу сабабли менинг томонимдан билдирилган фикрлар объектив эди.
Раҳбарият томонидан эса реакция бўлди, ишонч бор. Улар деярли дарҳол муносабат билдиришди. Ҳозир ҳамма нарса иш тартибида, ҳаммаси жойида.
Агар мен ҳозир шу ерда ўтирган бўлсам, ишлаяпман, жамоани бошқараётган бўлсам ва шу учрашувдан кейин ҳисобимизда учта ғалаба бўлган бўлса, демак, менга ва ишимга нисбатан ҳали ҳам ишонч бор.
Ўзингиз ҳам яхши тушунасиз, мураббийнинг тақдири шундай: эртами-кечми, исталган даражадаги, исталган квалификациядаги, ҳатто энг юқори савиядаги мураббий ҳам ишидан айрилиши мумкин. Буни барча мураббийлар яхши билади. Мураббийлар турли лицензиялар — C, B, A, Pro категорияларини олиш учун ўқий бошлаганларида ҳам биринчи ўргатиладиган қонун шу. Ҳеч бўлмаганда, мени бу ерда шундай ўргатишган. Натижа бўлмаса, нимадир қилиш кераклигини биламан. Кимнидир биринчи ўйиндан кейин ишдан олиб ташлашади. Бошқасига эса 15 та тур имконият беришади, жамоа ғалаба қозонмайди, ҳатто биринчи лигага тушиб кетади, лекин ҳеч қандай чора кўрилмайди.
Шундай мураббийлар борки, улар вазиятга жиддий ва объектив ёндашади. Фақат ўзини ва ўз шартномасини ўйламайди. Менинг позициям ҳам шундай эди. Бизда ҳали жуда кўп ўйинлар бор. Натижаларимизни, кўрсаткичларимизни яхшилашга ҳаракат қиламиз.
— Сиз жамоа тактикасида ўзгариш қилдингиз. Бугунги кўринишда беш нафар ҳимоячи билан ўйнадингиз ва жамоа катта ҳажмда ишлади. Энди тушуниш мумкинки, мавсум охиригача футболнинг қандай бўлиши эмас, асосийси натижа бўлиши керак. Бу беш нафар ҳимоячи билан ўйнаш тажриба сифатида қўлланган тактик схема эдими ёки мавсум охиригача мўлжалланган моделми? Агар беш нафар ҳимоячи билан ўйнаш давом этса, бу бизга нимани беради?
— Жуда яхши савол. Шундай айтишим мумкин: сенга натижа келтирадиган футболни ўйнаш керак. Бугунги кунда биз ротация қиляпмиз, схемани ҳам ўзгартиряпмиз. Сиз тўғри айтдингиз: натижа келтирадиган схема муҳим.
Лекин объектив ва субъектив сабаблар ҳам бор: рақибга қараб, футболчиларнинг ҳолатига қараб, ўйинчиларнинг жисмоний ҳолати ва уларнинг квалификациясига қараб қарор қабул қилинади.
Мен биринчи навбатда шулардан келиб чиқаман. Биз бу ҳақда жуда узоқ ўйладик. Мен ҳам бу масалани жуда узоқ таҳлил қилдим. Қишда Туркияда шу схемани синаб кўрмоқчи бўлган эдим. Икки марта уриндик, аммо ўхшамади.
Ўша пайтда футболчилар ментал жиҳатдан тўпсиз кўп ўйлашга тайёр эмасди. Улар тўп билан жуда кўп ўйнашни хоҳлашарди. Аммо мен айтганман: исталган схема, ҳатто 4-3-3 бўлса ҳам, тўпсиз ҳам кўп ҳаракат қилиш керак.
Менинг Қўқонда ишлаётганимга деярли саккиз ой бўлди. Чемпионатдаги танаффусдан кейин ўзимизни билмаган ҳолда унчалик яхши бўлмаган вазиятга кириб қолдик. Ҳозир эса эҳтимол, масала схема ҳақида эмас, балки менталитет ҳақида гапириш вақти келгандир. Улар ҳозир ўз исми, фамилияси, мавқеи — ҳаммасини четга суриб, фақат мураббийлар штабига қулоқ солишга ва берилган вазифани интизом билан бажаришга тайёрми? Ҳамма нарса мана шу ердан бошланади. Тўрт нафар ҳимоячи билан ҳам ўйнаш мумкин. Лекин сизларга айтганман, мен ҳам сизлар билан суҳбатлашганман: чемпионатимизда яхши марказий ҳимоячиларни кўрмаяпман. Бу менинг фикрим.
Мен сизларга бир футболчи борлигини айтганман, у Англияда ўйнайди. Бугунги кунда ундан бошқа марказий ҳимоячи кўрмаяпман.
Худо хоҳласа, Европага кетган яна бир бола — у қанот футболчиси — ҳам шундай муваффақиятга эришсин. Лекин ҳозирги кунда Ўзбекистон миллий жамоасида, «Пахтакор», «Бунёдкор», «Локомотив»да илгари ўйнаган марказий ҳимоячилар даражасидаги футболчиларни кўрмаяпман.
Масалан, 2000 йиллар бошидан 2021–2022 йилларгача бўлган даврни оладиган бўлсак, ҳар бир жамоада жуда жиддий марказий ҳимоячилар бор эди. Ҳозир эса йўқ. Ўйинни ўқий олмайди, курашмайди, пас бермайди. Ҳамма фақат тўпни узоқроққа чиқариб юборишни хоҳлайди. Албатта, бу — менинг фикрим. Балки адашаётгандирман, бошқа мутахассисларнинг ўз фикри бордир. Лекин қаранг: чемпионатимизда деярли ҳар бир жамоа бу позицияга легионер олади. Агар фақат ҳимоя ҳақида гапирадиган бўлсак, деярли ҳар бир жамоада шу позицияда легионер бор.
Агар ушбу схема бизга фойда келтирса, натижа берса, биз ундан фойдаланишда давом этамиз. Қаердадир гибрид схема қиламиз, қаердадир ротациядан фойдаланамиз. Аммо бугун сизлар ҳам кўрдингиз: ҳатто шу схема бўйича ўйнаш учун қанча куч, қанча жисмоний тайёргарлик керак!
