Чемпионатимизда тажрибали, кўпни кўрган ҳимоячилар бисёр ва улардан бири шубҳасиз Ислом Тўхтахўжаев. Айни пайтда «Андижон» шарафини ҳимоя қилаётган ўйинчи фаолияти давомида барча ютуқларга эришди. Ўзига яраша ҳурмат-эътибори бор ва доим бошқаларга намуна бўлиб келган.
Тўхтахўжаев билан футбол мавзусида мириқиб суҳбат қилиш мумкин, чунки у кўпни кўрган ва фаолиятида қизиқарли ҳолатларга гувоҳ бўлган, қийин йўлни босиб ўтган.
Қуйида ушбу ўйинчи билан уюштирилган суҳбат ҳам шунга мос равишда қизиқарли кечган.
- Дастлаб футболга кириб келишингиз ҳақида гапириб берсангиз.
- Бунга оилавий муҳит сабаб бўлган. Дадам, акам, қариндошларимиз, акам ҳам ўзи футбол ўйнаган. Айнан акамни орқасидан футболга бориб, кейинчалик футболчи бўлиб кетганман.
- Акангиз ҳам профессионал футболчи бўлганми?
- Ҳа, биринчи лигада ўйнаган, «Тўқимачи» деган жамоа бўларди, ўша ерда тўп тепган.
- Исф-фамиляси?
- Илҳом Тўхтахўжаев.
- Ҳозир нима иш билан банд?
- Тадбиркор.
- Биламизки, сиз катта футболга «Нефтчи» орқали кириб келгансиз. Ушбу жамоада қандай қилиб келиб қолгансиз?
- Ҳаммада ҳар хил бўлади. «Нефтчи»ни футбол мактабида ўқиганмиз. Юрий Саркисян пайтда бу нарса йўлга қўйилганди. Ўша ерда таҳсил олганмиз. 10-11-синф бўлган пайтда эса «Нефтчи»га кўрикка бориларди. Ёқса олиб қолишарди. Мен ҳам 11-cинфда борганман. Шуҳрат Мақсудов, Рустам Дўрмонов олиб қолишган. Сергей Лебедев, Асад Дўрмонов билан ишлаганмиз ва катта футболга қадам қўйганмиз.
- Ўз вақтида «Нефтчи»нинг асосий таркибида ўйнамасдан туриб сизни миллий жамоага жалб қилишган ва ўша ерда дебют ўйинингизни ўтказгансиз, тўғрими?
- Худони берган тақдири, шундай бўлиш насиб қилган экан. Миржалол Қосимов, Аҳмаджон Убайдуллаев сабабчи бўлиб таклиф қилишган. Ёшлар терма жамоасида Осиё чемпионатида ўйнаганмиз ва жаҳон чемпионатига чиққанмиз. Осиё чемпионатидаги ўйинларимизни Миржалол ака Қосимов кўрган ва таклиф қилган. Миллий жамоамиз йиғинига чақирган ва ўзимни кўрсатишга муваффақ бўлиб, дебют ўйинимни ўтказганман. Тўғри, бундай ҳолат камдан-кам бўлса керак. Чунки «Нефтчи» клубида ўйин ўйнаш тугул, ҳатто асосий таркибида бир марта ҳам машғулот қилмагандим. Эсимда, ўшанда қишки пайт эди ва миллий жамоага чақирган.
- Адашмасам, миллий жамоамиздаги дебютингиз 2009 йил, январь ойида БААга қарши ўтган…
- Ҳа. 2008 йили биринчи марта тайёргарлик учун йиғинган борганман. Декабрда шуғулланганмиз, январь ойида сафарда БААга қарши дебютимни ўтказганман.
- Ўшанда ёш йигитча эдингиз. Ўзингиз айтганингиздек, «Нефтчи»ни асосий таркибида тўп тепиш тугул, ҳатто машғулотида ҳам қатнашмагандингиз. Шундай экан, бирданига миллий жамоамиз сафида пайдо бўлиш сиз учун қандай туюлган?
- Ўйнаб кетишимга энг асосийси муҳит сабаб бўлган. Биринчи бошлаганимда Тимур Кападзе, Азиз Ҳайдаров, Одил Аҳмедов каби футболчилар катта ёрдам беришган. Ёш бола бўлганман, ҳали бундай катта ўйинларни кўрмагандим. Машғулотларда ҳам мураббийлар роса тушунтиришлар беришарди. Шуҳрат Мақсудов ва бошқалар қўллашган. Миржалол Қосимов бошчилигидаги мураббийлар штаби маслаҳатлар бериб, қўллаб-қувватлашган ва ўйнаб кетганман.
- Миллий жамоамизда ўйнаб қайтганингиздан кейин «Нефтчи»да сизга муносабат дарҳол ўзгарганми?
- Асосий таркибга ўтганман. Муносабат ўзгарганини билмайман. Унгача ҳам клуб базасида яшардик. Катта футболчилар билан ҳам таниш эдик. Миллий жамоада ўйнаб қайтгач, клубни асосий таркибда ўйнаб кетиш ҳам қийинчилик туғдирмаган. Даражаси жуда юқори эди.
- Бу йилдан бошлаб фаолиятингизни «Андижон»да давом эттиряпсиз. Ушбу клубга келганингизда биринчи ҳис қилган нарсангиз нима бўлди?
- Менга Андижон яқин, ўзим ҳам водийликман. Жамоа жуда аҳил. Ҳаммаси ўзимизга яқин йигитлар. Барчамиз бир оила бўлиб ҳаракат қиляпмиз. Самвел Бабаян билан бошладик, тўғриси, роса кўп меҳнат қилдик. Афсусланишни ҳожати йўқ. Натижа Худодан, лекин сабабини қилишга ҳаракат қилдик. Бабаян бошчилигида меҳнат қилган бирорта ўйинчига эътироз йўқ. Шунақа ёзилган экан. Биламан, ўзим ҳам, мураббийлар ҳам, футболчилар ҳам қўлидан келган ҳамма меҳнат қилди. Мана, ҳозирда ҳам меҳнатларни давом эттиряпмиз, Худоим ҳам натижасини беряпти.
- Дарҳақиқат, мураббийлар ўзгарди. Бабаян ҳам кўп иш қилди, аммо натижа ўхшамади. Ўрнига Ислом Аҳмедов келгач, вазият ижобий томонга ўзгарди. Айтинг-чи, натижани ўзгариши яна нима билан боғлиқ?
- Тўғриси, билмадим. Олдин ҳам меҳнат қилганмиз. Балки, қандайдир муҳит ўзгаргани йигитларга таъсир қилгандир. Шундай бўлиш ёзилган экан. Омадимиз келяпти. Олдин омад ҳам келмаётганди. Меҳнатимизни давом эттирамиз.
- «Андижон»ни устун томонларидан яна бири унинг ашаддий мухлислари ҳисобланади. «Бобур арена»да тўп тепиш қандай экан?
- Биринчи ўринда футбол мухлислар учун. «Андижон» жамоасига ўтишимни сабабларидан бири ҳам ишқибозлар. Ҳар қандай ўйинчи мана шундай зўр атмосферада ўйнашни хоҳлайди. Ҳамма вақт «Бобур арена»да муҳит ажойиб бўлиб келган ва бундан кейин ҳам шундай бўлади. «Андижон» мухлисларига ёқимли ғалабалар тақдим этиш ниятидамиз.
- Жамоада сиз учун энг қувноқ ва жиддий ўйинчи ким?
- Ютқазганда ҳамма жиддий эди, ютганда қувноқ (кулади). Қувноқ футболчилар кўп. Хумоюнмирзо Иминов бўлса керак. Жиддийи – Абдулвоҳид Ғуломов.
- Жамоада сизни ҳар жиҳатдан ҳайрон қолдирган футболчи?
- Олдин билганимдан келиб чиқиб кўрганим Дониёр Абдуманнопов. Унда иқтидор жуда юқори. Ўз устида ишлашда давом этса миллий жамоа даражасидаги ўйинчи бўлади. Унинг потенциали юқори. Мураббийлар айтганини қилиб меҳнат қилишда давом этаверсин.
- Ўтган йили клуб ўзининг янги базасига эга бўлди. Ўша ерда истиқомат қиляпсизлар, фикрингиз қандай?
- База жуда ажойиб. Футбол учун керакли бўлган ҳамма нарса бор. Суперлигани ҳамма клубларида мана шундай базалар бўлса юртимиз футболи учун катта фойда бўларди.
- Клубга келганингиздан кейин «Андижон» ҳақидаги фикрингиз қанчалик ўзгарди?
- Олдин ҳамма билардики, жамоа бир-икки мавсум Суперлигада ўйнаб кейин яна пролигага тушиб кетарди. Жон сақлаш учун курашарди. Бу ерга келиб шароитларни кўрган ҳар бир одам жамоани нияти, мақсади жиддийлигини дарҳол тушунади. Келажакни ўйлаб катта қадам қўйгани кўриниб турибди. Бу одамни хурсанд қилади. Бунақа шароитда шуғулланиш ёшлар учун ҳам катта мотивация ва ажойиб.
- Фаолиятингизда менимча ҳамма ютуқларга эришгансиз. Яна нимагадир эришиш учун сизга тинчлик бермаётган мақсад борми?
- Бунақа мақсад бўлмаса футболни тугатардим. Ҳар доим ғалаба қозониш учун меҳнат қиламиз. Спортчи, футболчи нимадир ютиш учун курашади. Ҳали ҳам иштиёқ борлиги учун футбол ўйнаяпман. Иштиёқ бўлмаганида фаолиятимни тугатган бўлардим.
- Ёшликдаги ва ҳозирги Ислом Тўхтахўжаевни қандай фарқи бор?
- Ёшликда иштиёқ жуда ҳам юқори бўлади. Ҳозирга келиб тажриба бўлди ва кўп нарсани кўрдик. Кўнгил ҳали ҳам ёш (кулади).
- Футбол инсонни кўпроқ кучайтирадими ёки чарчатадими?
- Ёқтирса чарчатмайди. Ёқтирган иши билан шуғулланиш одам учун бахт. Албатта, ўйинлар ораси яқин бўлса чарчайди. Лекин ёқтирган иши билан шуғулланса бу толиқишлар ҳам унчалик билинмайди.
- Сиз учун фаолиятингиздаги хавфли ҳужумчи ким?
- Кўп бўлган, биттасини алоҳида кўрсатиш қийин. Менимча, БАА термасида Аҳмад Ҳалил деган ҳужумчи бўларди. У гол уриб кетарди, шу бўлса керак. Кўп марта ўйнаганмиз ва керакли пайтларда ютиб кетишган.
- Энг оғир ўйин қайси бўлган?
- Олимпиада йўлида БААга қарши Тошкентда 2:0 га ютаётиб якунда 2:3 ҳисобида ютқазган ўйин. Чунки биз деярли Лондонда эдик. 15-20 дақиқада ҳаммаси ўзгариб кетган. Эсдан чиқариш қийин. Пешонада бор экан, кўрганмиз. Ўша пайтда жамоамиз жуда яхши эди. Вадим Абрамов яхши футбол ўйнатарди.
- Ўшанда нима бўлган?
- Футбол бўлган. 2:0 га ютаётганимизда қайсидир ўйинчимиз жароҳат олиб чиқиб кетган. Тўғриси, ёшлик қилганмиз, бўшашиб қолганмиз. Арабларни ўзларига ўхшаб вақт чўзишимиз керак эди. Ғалаба қозонаётганимизда ёшлик қилиб, хурсанд бўлиб кетганмиз. Рақибни ҳам омади келиб, тепгани дарвозга кириб кетган. Энг аламли ўйин, шу.
- Ўзбекистон чемпионатида ҳозирда энг кучли ҳужумчи ким?
- Бу йил Темурхўжа Абдуҳолиқов бўлса керак. Шу ёшида ҳам жамоасини 70-80 фоиз голларини уряпти.
- Сиз учун энг қийин рақиб?
- Ҳамма рақиб.
- Ёки ноқулай рақиб?
- Олдин ўйнаганимизда «Машъал» билан «Металлург» ноқулай рақиб бўларди.
- Футболда технологиялар ривожланиб боряпти. ВАР – сиз учун дўстми ёки душман?
- ВАР бўлгани барибир қандайдир эмоцияларни секинлаштириб ёки йўқ қилиб қўяди. Гол ургач, хурсанд бўлишни ҳам билмай турасиз. Бир томондан керак, бир томонда керак эмас, дейиш ҳам мумкин. Табиийлик йўқолиб қолаётганга ўхшайди. Аммо ҳақиқатни қарор топтириш учун ВАР керак.
- Ҳимоячи бўлмаганингизда ўзингизни қайси чизиқда тасаввур қилган бўлардингиз?
- Марказий яримҳимоячи бўлиб ўсганман. Ҳамма жойда – ҳужумда ҳам, яримҳимояда ҳам, ҳимояда ҳам ва ҳатто дарвозада ҳам. Дарвозада 15-20 дақиқача тургандим. Буларни барчаси ёшликда эмас, чемпионатда юз берган.
- Фаолиятингизни учта сўз билан қандай таърифлаган бўлардингиз?
- Ёшлигимда ўзим орзу қилганимдан кўпроғига эришдим. Худога шукр қиламан.
- Ҳали ҳам ниманидир исботлашим керак, деган ўй-ҳаёл сизни қийнамайдими?
- Биринчи навбатда ўзим учун исботлашга ҳаракат қиламан. Одам ўзини чегарасини билади. Доим ўз даражамда туришга ҳаракат қиламан. Биринчи танқидчим ҳам аввало ўзим. Ҳеч қачон ўйинимдан кўнглим тўлмаган. Натижа Худодан, сабабини қилиш ва борини бериш керак.
- Фаолиятингизни якунлаш ҳақида ўйламаяпсизми?
- Фаолиятни исталган пайтда тугатиб қўйиш мумкин. Чунки эртага нима бўлишини билиб бўлмайди. Яхши ният қиламиз. Иложи борича кучим етганича ҳаракат қилиб, узоқроқ давом эттиришга интиламан. Кучим етмаса ўзимни мажбурлаш ниятим йўқ. Бундан кейин ҳам ниятим футбол ичида қолиш. Футболсиз яшаш қийин бўлса керак. Футбол ичидаги дўстларим ҳам фаолиятини тугатгач, ўзларини бошқа соҳаларда синаб кўришди, аммо, барибир яна футболга қайтишди. Одам ўзи билган билан иш билан шуғуллангани яхши.
- Фаолиятингизни тугатгач, мураббий бўласизми?
- Тўғриси, мураббийликка ўқидим. Лекин мураббийларни ҳолатини кўриб одамни мураббий бўлигиси ҳам келмай қолади (кулади). Катта стресс! Ҳозирча мураббий бўлиш унчалик ниятим йўқ.
