Беларус футболининг тирик афсонаси, «Арсенал», «Барселона» каби топ клубларнинг собиқ ўйинчиси Александр Глебни ўзбек ишқибозлари ҳам яхши билишади. Машҳур ўйинчининг ўйинлари дарҳақиқат кишига завқ бағишларди ва бошқалар учун намуна бўла олган. Глеб билан интервю уюштириш осон жараён эмас. Бироқ куни кеча у илк бор ўзбек матбуотига, жумладан Tribuna.uz нашрига эксклюзив интервю берди.
- Александр Павлович…
- Мени шунчаки Александр деб атайверинг.
- Хўп. Аввало, бизга интервю беришга розилик билдирганингиз учун раҳмат айтмоқчиман. Адашмасам, бу ўзбек матбуотига берган дастлабки интервюингиз, шундайми?
- Ҳа, шунақа.
- Бундай бўлишини кутмаган бўлсангиз керак?
- Ҳа, буни сира ҳам кутмагандим.
- Ўзбекистонлик ишқибозлар орасида сизнинг мухлисларингиз ҳам талайгина. Улар футболчи Глебнинг қандай ўйинлар намойиш этганини яхши эслашади.
- Буни билиш жуда ҳам ёқимли.
- Фаолиятингизни якунлаганингиздан сўнг футбол оламида кўринмай қолдингиз. Нима сабабдан бундай бўлди?
- Мен футболдан бутунлай кетганимча йўқ. «А» тоифали лицензия учун сабоқ олдим. Бу лицензия билан ўзимни мураббий сифатида синаб кўриш истагим ҳам йўқ эмас. Шуни хоҳлардимки, мустақил равишда бир жамоани бошқариб, яхши натижалар кўрсатсам дейман. Лекин ҳозирча бу истак амалга ошмай турибди. Боз устига, мураббийлик иши осон эмаслигини биламан. Умуман айтганда, ҳозир Беларус футболида бир вазифада ишлаяпман.
- Агар сир бўлмаса, қандай вазифада ишлаяпсиз?
- Айни пайтда «Торпедо БелАЗ» жамоасининг директорлар кенгашида иш билан бандман. Шунингдек, федерациянинг ижроия қўмитасида ҳам фаолият бошлаганман. Умуман айтганда, Беларус футболи ҳаётида аста-секинлик билан кўриниш беришни бошладим.
- Мураббийлик фаолиятингизни бошлашингиз мумкинлигини кутсак бўладими?
- Билмадим, нима дейишга ҳам ҳайронман. Чунки мураббийлик – бу ўта масъулиятли вазифа. Футболчи билан мураббий ўртасида жуда катта фарқ бор. Одам ўзини бу вазифага тайёрлаб бориши учун вақт керак бўлади. Мураббий аввало футболни чин дилдан севмоғи, унинг икир-чикирларини тушунишга интилмоғи даркор. Киши қайси соҳада ишламасин, ўсиши учун унинг барча сир-асрорларидан хабар топиши керак бўлади. Акс ҳолда иш билан шуғулланиш бефойда. Одам севган иши билан машғул бўлсагина ўзини бахтли ҳис қилади. Мана шунда у муваффақият қозониши мумкин. Агар севсаю, аммо бирор нарсага эриша олмаса – бундан ёмони йўқ.
- Ўйинчилик даврингизда ўзингиз тўп тепган БАТЭ, «Вольсфбург», «Арсенал», «Барселона», «Штутгарт», «Бирмингем Сити» орасида сиз учун алоҳида аҳамият касб этадиган жамоа «Арсенал», десак бўладими?
- Биласизми, фаолиятимда ўзим ўйнаган ҳар бир клуб қандайдир жиҳатлар билан менинг ҳаётимга таъсир кўрсатмасдан қолмаган. Ҳар бир тўп тепган жамоам менга қандайдир фойда бўлган, ўзига яраша малакамни оширишда қўл келган. Ўзим ўйнаган клубларнинг ҳаммасидан миннатдорман. Албатта, «Арсенал» юрагимнинг бир қисмида алоҳида аҳамият касб этадиган жамоадир.
- Ҳозирда якуний қисмига етиб келган жаҳон чемпионати ўзингиз кутган даражада ўтяптими?
- Аслини олганда, у даражада эмас. Лекин ҳар қандай ҳолатда ҳам жаҳон чемпионати баҳсларини кузатиш ўзгача кайфият тақдим этади.
- Биз учун қизиқ: Ўзбекистон миллий жамоаси иштирокидаги ўйинларни ҳам кузатдингизми? Жамоамизнинг дебюти ҳақида нима деган бўлардингиз?
- Ўзбекистон миллий жамоасининг жаҳон чемпионатига чиқиши – бу катта қадамдир. Ўз навбатида бундай мусобақада қатнашиш миллий жамоангизга катта плюс. Ҳа, натижалар қониқарли даражада бўлди, дейиш амримаҳол. Бироқ бундай иштирок кейинги жаҳон чемпионатлари олдидан ҳар қандай футболчингизни руҳлантириши, олдинга интилиш учун рағбатлантириши тайин. Бир сўз билан айтганда, жаҳон чемпионатидаги иштирок – бу зўр имконият.
- Умуман айтганда, ўзбек футболи ва миллий жамоамиз ҳақида қандай фикрлар билдирган бўлардингиз?
- Мен бевосита ЖЧдан келиб чиққан ҳолда хулоса чиқаришим мумкин. Термангиз Португалия билан ўйнади. Табиийки, маҳорат ва ижрочиларнинг савияси борасидаги фарқ анча катталиги сезилиб турди. Бироқ натижа кутилган даражада бўлмаса ҳам йигитларингиз кўзида қандайдир чақнашни кўрдим. Улар мундиал доирасидаги ўйин, унинг атрофидаги муҳит қай даражада бўлишини ўз танларида синаб кўришди. Боя айтганимдек, бу футболчиларга тажриба мактаби вазифасини ўтаб беради.
- Футболчилик фаолиятингизда ўзига яраша машҳурликка эришгансиз. Шон-шуҳрат, ҳаммага таниқли бўлиш кишига қандай таъсир кўрсатади?
- Болаликдан футболни қаттиқ севганман. Орзумга етишганимдан фақат хурсанд бўлганман, холос. Тақдир мени ўзим севган машғулот билан шуғулланиш имконини бергани учун ундан миннатдорман. Мен асосан майдонда тўп тепишдан завқланганман. Шон-шуҳрат ҳақида эса ўйлашга вақтим бўлмасди. Ростини айтсам, машҳурлик ҳақида умуман ўйламасдим.
- Ўйинчилик даврингизда қатор юлдузлар билан тўп тепгансиз. Ҳозиргача айримлари билан алоқани ушлаб турибсизми?
- Айниқса, Сеск Фабрегас билан яқин алоқани сақлаб келаман. Шунингдек, Германияда бирга ўйнаган футболчиларнинг кўпчилиги билан алоқани сақлаб қолганман. Фаолиятни тамомлаганингиздан кейин тақдир ҳар кимни турли жойларга сочиб юбораркан. Бахтга қарши кўплаб дўстларим билан контактларни йўқотиб қўйдим. Лекин агар керак бўлса, таниш-билишлар орқали рақамларини тиклаш, улар билан боғланишнинг иложини топса бўлади. Боя айтганимдек, Германияда биргаликда тўп тепган йигитлар билан тез-тез гаплашиб тураман. Деярли ҳар куни униси ёки бунисига телефон қилишим мумкин.
- Фаолиятингиз давомидаги энг ёқимли, бунинг акси ўлароқ энг ёқимсиз ҳолатлар ҳақида гапириб берсангиз.
- Эх, қайси бирини ҳам эсга олишингни билмай қоларкансан. Энг ёқимли дамлар «Арсенал»да бўлган. Умуман, фаолиятимдаги ҳар бир босқичда бундай ҳолатлар ёнма-ён юрган. «Штутгарт»да оғир бўлишига қарамай, биз олдинга катта қадам ташлашнинг иложини топа олганмиз. Биргаликда қаттиқ меҳнат қилганмиз. Мен ҳам ўз навбатида жамоа учун бор кучимни ишга солганман. Энди, мана, ўйинчилик фаолиятимни тамомлаганимдан кейин кўпроқ қувончга тўла дамларни эсга оламан. Қандайдир соғинч ҳисси бундай пайтда дилимни қуршаб олади. Энг ёқимсизларидан бири сифатида «Барселона»да ўзим истаган даражада ўйнаб кета олмаганимни алоҳида кўрсатишим мумкин. Афсус...Ўйнаб кетишимга тўсқинлик қилган аксар ҳолатлар футболга у даражада алоқаси бўлмаган. Энди барини эслашдан ҳеч қандай наф чиқмайди…
- Ўзингиз ўйнаган пайтдаги «Эл-классико»лар билан бугунги «Эл-классико»лар ўртасида қандай фарқ бор?
- Ростини айтаман, бундай таққослашлар ёқмайди. Ўша дамларда ҳам ўта юқори маҳоратли футболчилар бўлган. Ҳозир ҳам маҳорат бобида улардан қолишмайдиган ижрочилар иккала клуб таркибида ўйнашяпти. Шунчаки, фарқ у даражада катта эмас. Фақат вақт тафовути ўзгача бўлганини айтиш мумкин.
- «Барселона» билан соврин ва унвонларга эга чиққансиз. Уйингизда ушбу медалларни сақлаб келасизми?
- Ҳа, футболда қўлга киритилган Кубокларнинг кичик шакли ўйинчиларга тақдим қилиб келинади. Бундай митти кубоклардан уйимда талайгина. Уларни алоҳида хонада сақлайман.
- Ўзингиз қўл остида ўйнаган мураббийлар ичида қайсинисини энг зўри деб айта оласиз?
- Арсен Венгерни.
- Фақат шуми?
- Ўзим ўйнаган жамоаларнинг ҳар бир мураббийларидан миннатдорман. Чунки улар фаолиятимда футболчи сифатида шаклланишим учун қандайдир ҳисни қўша олганлар.
- Арсен Венгер билан ҳозир ҳам қўнғироқлашиб турасизми?
- Учрашмай қўйганимизга анча бўлди. Охирги марта Беларусда БАТЭ билан ўйнашга ташриф буюрганида кўришгандим. Венгер билан баъзида телефонлашишим мумкин, масалан, туғилган кунида табриклаш учун рақамини тераман. Аммо муттасил гаплашиб турамиз, деб айта олмайман.
- Агар ортга қайтишни иложи бўлганида нимани ўзгартиришни истаган бўлардингиз?
- Балки «Барселона»дан кетмасмидим?! «Барселона»да қолиб яна ўйнашда давом этган бўлардим.
- Месси билан елкама-елка тўп тепгансиз. У қандай футболчи, ўзи?
- У ақлбовар қилмас даражадаги футболчидир! Шунчаки, жаҳондаги энг зўри. Бир сўз билан айтганда, фантастик ўйинчи!
- Роналду билан Месси: сизнингча, уларнинг қайси бири зўрроқ?
- Албатта, Месси. Роналду ҳам буюк футболчи. Лекин, Месси барибир ўзгача. Роналду ҳам қойилмақом ижрочи. Барибир Мессини мен бизнинг сайёрамиздан бўлмаган футболчи деб биламан (кулади).
- Абдуқодир Хусанов Европага чиқиб кетишидан олдин айнан Беларус чемпионатида тўп тепган. Унинг бугунги даражага етишиши мумкинлигини кутганмидингиз?
- Тўғрисини айтсам, Абдуқодир Ҳусановни «Манчестер Сити»да ўйнашни бошлаганидан кейин билдим. Бунгача у ҳақида бирор-бир маълумотга эга эмасдим.
- Демак, унинг ўз вақтида «Энергетик БГУ»да ўйнаганини билмаган экансиз-да?..
- Шундай. Мен у ҳақида кейинчалик сайтда «Энергетик БГУ»да ўйнаган, деган маълумотни жойлашганида хабар топдим. «Сити»даги ўйинларидан келиб чиққан ҳолда айтишим мумкинки, Хусанов жуда ҳам қобилятли йигит. Акс ҳолда бунчалик йўл босиб Европада ўйнаш имконига эга чиқмасди. У жуда абжир, тезкор футболчи. Керак пайтда ўта тажовузкор ҳам. Уни икки оғиз сўз билан шундай таърифлаш мумкин.
- Ўзбек футболчилари орасида ҳам танишларингиз борми? Умуман, бизнинг ўйинчилар ҳақидаги фикрингизни билиш қизиқ…
- Ўзбек футболи ўсяпти, ривожланиб боряпти – бунинг ажабланарли жойи йўқ. Қўшимчасига миллий жамоангизнинг жаҳон чемпионатидаги иштироки уни янада таниқли қилди. Чунки мундиалда қатнашиш – бу ҳар қандай терма жамоа учун олдинга ташланган улкан қадамдир. Бундай даражага чиқишимиз учун биз ҳали кўп ишлашимиз керакка ўхшайди. Яхши ниятда албатта миллий жамоангизга ҳавасим келади.
- Ўзбек ишқибозларига айтадиган тилакларингиз борми?
- Аввало, ўзбек мухлисларини миллий жамоангизнинг жаҳон чемпионатида иштирок этгани билан чин қалбимдан табриклаб қоламан. Миллий жамоангиз ЖЧ иштирокчиларидан бирига айланган пайтда уларнинг қай даражада хурсанд бўлганларини кўз олдимга келтиришим мумкин. Чунки ҳар қандай терма жамоага ҳам бундай улкан футбол байрамида қатнашиш насиб қилавермайди. Тўғри, ишқибозларингиз миллий жамоадан ЖЧда яхшироқ натижаларни кутган бўлишлари тайин. Аммо бошланиши ҳар доим ҳам силлиқ кечавермаслигини ёддан чиқармаслик керак. Мухлислар биринчи навбатда жаҳон чемпионатининг қадрини, терма жамоа учун қай даражада аҳамият касб этганини тушунишлари даркор. Суҳбатимиз аввалида шу ҳақида гапириб ўтганимдек, бундай иштирок ўсиб келаётган янги ёш авлодга руҳланиш вазифасини ўтаб беради. Миллий жамоангизга бундан кейин ҳам омад ёр бўлишини, ўзбек ишқибозларига эса ҳамиша хушкайфият ҳамрох бўлишини тилайман. Ишқибоз зоти учун терма жамоанинг турнирларда муносиб иштирок этишини кузатишдан завқлироқ нарса бўлмаса керак. Бир сўз билан айтганда, миллий жамоангизга ҳам, ўзбек мухлисларига ҳам омад тилаб қолмоқчиман.
- Бизнинг футбол йил сайин ўсиб бормоқда: клубларнинг инфратузилмаси яхшиланяпти, янги стадионлар барпо қилинмоқда. Футбол билан жиддий шуғулланиш учун машғулот базалари зўр ҳолатга келтирилмоқда…
- Албатта, футболи ривожланаётган давлатда бундай ишларнинг амалга оширилиши табиий ҳол. Буни тўғри тушунаман. Яна такрорлайман, Ўзбекистон миллий жамоасининг мундиалда қатнашиши замирида инфратузилманинг ривожлангани ётибди. Ўз ўрнида инфтратузилма тизимни яхшиланишига, ёш футболчиларнинг шаклланиб боришига хизмат қилади. Буларнинг барини кузатиш – ажойиб.
- Ўзбек ва Беларус футболи ўртасидаги фарқни таққослай оласизми?
- Юқорида айтиб ўтганимдек, ўзбек футболидан бехабарман. Лекин миллий жамоалар миқёсида олсак, сизларда ҳаммаси тўғри йўналишда бораётганини мундиал исботлаб берди. Чунки миллий жамоангиз жаҳон биринчилигида иштирок этди, таркибдаги бир қанча футболчиларингиз эса четда – таниқли клубларда ўйнашмоқда. Биргина «Сити»ни мисол қилиб олсак ҳам бу кўп нарсадан далолат қиладиган жиҳат ҳисобланади.
Мухлислар бу янгиликни Telegram’да муҳокама қилмоқда
Изоҳлар Telegram’да очилади